TEŞEKKÜR:
17-28 ağustos 2012 tarihleri arasında ,Balkan
Ülkeleri Gezisini düşünen, hazırlayan,otobüsünü ,rehberlerini ,şöförlerini
,hotellerini bulan,yer ayırtan,tanıtım kağıdını basan,gönderen;gezide bizi
yönlendiren,bilgi veren rehberlerimize ,Tamgör Turizm şirketine,Orhan
beye,Serap hanıma,İbrahim beye,Mimarlar odası başkanlığına,Mimarlık vakfına
–Ali Rüzgar beye teşekkür ederiz.
ÖZÜR:
Türkçe imla kurallarına dikkat etmeye
çalıştım.Ancak yinede temizleyemediğimiz kusurlar için özür dileriz.Bazı yerlerde
anlamsız kelimeler ve yarım kalmış cümleler için ;daha sonra hatırlanması ve doğrusunun
yazılması amacı ile hataları ile bıraktım.Bu
konuda doğrusunu bilen arkadaşlarımın ,o konunun hikayesini kısaca
anlatmalarını ve e mail’ime (ilha99@gmail.com) ayrı bir metin ile gönderebilirler.Notlarda göremediğimiz
hususlarda anlam yanlışlıkları olmuşsa
ve gezi arkadaşlarıma karşı bir kusur işledi isem özür dilerim.
AMAÇ:
Gezilerde not tutma isteği ilkokul yıllarında
başladı.Gezi veya seyahat yapılırken yazmak ayıp olur diye yazmıyordum.Gezi,
seyahat bittikten sonra aklımda kalanları yazıyordum.sonraları belli başlı
noktaları yazdım. şu sıralarda da gördüğünüz gibi,çizim de yapıp ekliyorum.Yani
yerinde çizmeye çalışıyorum:Yerinde çizer,ekstra düşündüklerini de NOT-DİP NOT
şeklinde sayfanın altına yazarsanız güncel olmuş oluyor. notlar o an aklınıza
gelen ,eleştiri,isim,kendine yapman gereken bir görev;ne var ise yazmak da
faydalı.yorumlar o an 1 cümle veya 1-2 kelime gibi,çok kısa olmalı,notları
düzenlerken (yorum olarak )biraz daha
(yarım sayfa)geliştirebiliriz.
Gezi notlarından amaç,detaylı bilgileri
kaçıncı km de veya hangi yönde,hangi kotta,ortamda olduğumuzu , orayı tanımayı
,aklımıza gelen soruları da not ederek sonradan araştırmayı amaçlar.Tarih,yer,güzergah,saat
önemlidir.Bu gezide hava ısı derecesini ekledim.Bazı arkadaşlar lokantaları
restoranları ve yemeklerini de ekle dediler.Olabilir.Bu konuda bir çalışma
olursa bende e mailime gönderilmesini rica ederim.
ÖN YORUM:
Gezi çok faydalı oldu.Balkanları tarih
kitaplarında öğrendik.hep 1911 i hatırlayarak.bir hüzün oluyordu.
Hikaye 1830 larda başlıyor:
-Milliyetçilik akımları emperyalizmin isteği ve ihtiyaçları
için balkanlarda mısırda ortadoğuda destekleniyor.(ABD,Fransa,İngiltere,Almanya)
-Mısırı Kavalalı Mehmet Ali paşayı kullanarak
,
-Orta doğuyu ,arapları kullanarak
-,Filistini Arapları kullanarak,
-Yunanistan’ı ,Bosna hersek’i,Sırbistanı,Karadağı,Arnavutluk’u ,Makedonya’yı,Kosova’yı,Girit’i, yani balkanları ;balkan savaşlarında ordumuzu
merkezi idarenin yönetim zaafı nedeni ile kaptırıyoruz. Balkanlardaki milliyetçilik ve devamı
önlenemiyor.1830ile 1910 arasında ordumuzun iyi yönetilememesi nedeni (merkezi
yönetim zaafı)ile balkan savaşları ve balkanlar kaybediliyor
100 yılda bu ülkeleri bizden kapan emperyalist
ülkeler,balkan ülkelerini geliştirmişler mi,bir yerinde bakalım dedik.
Yunanistan hariç ,Sonuç:sıfır.
-Bulgaristan: eskimiş kapatılmış fabrikalar
var yol kenarlarında.şarapları güzel.Şopska salataları güzel. Sofya
güzel,aristokrat.Ot üretimi ve ot denkleri var tarlalarda.Nadas tarla çok
gördük.Az mı çalışıyorlar?enerji fabrikaları var.Yerel rehberleri Osmanlı veya
Türk dememeye yemin etmişler.Sofya ismini biz Türkler vermişiz.Sofya’daki
Türk-Osmanlı camisine saygı duyulmamış.Kitabesini
göremedim.Arkeoloji müzesi albümü yok.Önemli olup basılmalıdır.Bulgaristanı
geliştirebiliriz.Yeni sanayiler,turizm,tarım konusunda.
-Makedonya’da önce Üsküp ve Türk mahallesi
ziyaret edildi.Türk mahallesi biraz bakımsız bulundu.Yöneticiler güneydeki
tepeye haç kule yapacaklarına önce bu mahalleyi güzelleştirmeli idiler.Makedonyada
Vardar nehri üstündeki ve iki yanındaki meydan
İskender’in atlı heykelleri ile Kiril ve Melody hocaların heykelleri ile düzenlenmiş,yeni
milliyetçilik için. Üsküp meydanındaki bu heykeller halkı motive ediyor.Doğru
da Üsküp’ün güneyindeki tepenini üstündeki kule haç heykelini anlıyamadık?İskender
zamanında Makedonya’da hristiyanlık yoktu?o zaman bu heykel neyin nesi?Büyük
İskender batıyı doğuya yaklaştırmış,Makedoncayı doğuya tanıtmış.MS.1200lerde Avrupalı haçlı
ordusunun katolikliği anadolu’ya tanıtması gibi.Halkı sevimli ve bizi
seviyorlar.Turizm var.Sanayi yok.onları da geliştirebiliriz.Atatürk’ün
ailesi,çevresi , okulu bu memlekette.
-Kosova’da çimento fabrikası gördüm,çevreyi
kirletiyordu.Prizren’de ortadan akan nehirin kokusu kötü idi.Köfteleri
nefisti.Türkçe konuşmaları duymak bizi çok memnun etti.
-Bosna Hersek yolları güzel,Saraybosna güzel,ancak
kırsalda sadece hayvancılık için ot yetiştiriliyor.Hani sanayi?Sanayileştirmeliyiz.Kırsal
villa yerleşimleri örnek alınacak şekilde rüyasal güzel.
-.Hırvatistan:Denizcilik gelişmemiş.Bu ülke
ile ilişkilerimizi hiç geliştirilmemiş-Osmanlı döneminden bu ülkede eser yok?!Yanlış
yapmışız.Avusturya ya gideceğimize,ben olsam Hırvatistan’a gider.Avusturya ve
Almanya ile komşu olurdum.Bundan sonra turizm için ilişkiler geliştirilmelidir.
-Karadağ turizmci.ilişkiler bu yönde geliştirilmeli
Türkiye’nin turizm açılımı tecrübesinden yararlandırılmalıdır.Herzegnovi
körfezi turizmi geliştirmeye uygun seçkin bir yer.
-Arnavutluk üzüm bağları ile dolu.Şarapçılık
gelişmiş .Bizi seviyorlar.bizde onları sevdik.Tiran güzel.Gecekondu mahalleleri
ıslah edilmeli.Merkezinde yüksek bina kararları verilmiş?Acaba doğru kararlar mı?Tekrar
incelenmelidir.Turizm yönünden işbirliği yapılabilir.Şarapçılıkta da
yapılabilir.
-Son yüzyılda,bu ülkeler 2. dünya savaşını
bilfiil yaşadılar.Yüzyılın yarısında ekonomik ve siyasal sistem değiştirdiler.Ancak
şimdi memnun olmadıklarını söylüyorlar kendileri.
-Yunanistan.balkan ülkelerinin en gelişmişi.İngilizce
bilmiyorlar.Sıcak kanlı yardım severler.İyi kafa çekiliyor onlarla.İyi
şarkıcıları var.İyi deniz ürünleri yemekleri yapıyorlar.Midyeli pilavda bizden
ilerideler.Topraklarda sanayi yapıları ve yeni binalar var.Selanik güzel bir
şehir.Otoyollar bizdeki gibi daha rahat ölçülü.Denizcilik var deniyor ama yine
limanlarını gelişmiş bulmadım,tersanelerini görmedim.Kruvaziyer de güneyde
olabilir..Atina’yı görmedik.belki orada kruvaziyer (gemi ile seyahat turizmi)vardır.Birlikte
işbirliği yapılabilir bir ülke.Yapılmalıdır.Buna rağmen 2010 daki 2 günlük Selanik
Kavala turumuzda,yunanistanı gelişmiş bulmamıştım.Atatürk’ün evi bu şehirde.Atatürk’ün
evinin karşısındaki kahvenin duvarında İstanbul Sultanahmet camisi yağlıboya
resmi var.Çok güzel türk kahvesi yapıyorlar ve sunuyorlar.Kahve yanında nefis gül
lokumu veriyorlar.Kavala’nın özel kurabiyesi güzel.ancak ,kurabiye büyüklüğü ve
kutu içindeki sayısı ne olmalı?Bu konu araştırılmalıdır.Son
aldığım kurabiye 6 tane,pudra şekeri kutunun yarısı olarak satıldı bize.İçini
görerek almadık.Edirne kurabiyesi daha kaliteli.Kendilerine gırik (greece)
diyorlar.
-Kavala’da medrese kahvesinde türk kahvesini
servis için çok bekledik,ılık geldi.kordonda da kapüçinyonu ılık aldık elden.Ilık
iyi içilmiyor.Yunanlılarla konuşur ve tartışırsak: Türk kahvesi mi grek kahvesi
mi?şöyle denebilir.:bu yaptığınız Türk kahvesi.Eğer sizde başka bir formül ile
kahve yapıyor ve siz içimini beğeniyorsanız onada yunan kahvesi deyin bizde
sizden öğrenelim demeli kendilerine.İsim değiştirerek bir yare varılamaz.Başkasının
mirası kendininmiş gibi gösterilemez.Eğer gösterirseniz,arge kıtlığınız var
demektir.Halkınız yeni zevkler yeni yiyecek türleri keşfedemiyor demektir.
-Yunanistana 2010 gidişimizde yarım litre kutu
bardakta bize çay verdiler,kafede.hotelde ise Türk çayı yoktu.Hiç çay yoktu.Halk
sabahları sadece peynirli börek yiyip,kahve içiyormuş.Domatesli,
biberli,zeytinyağlı,hıyarlı üstü naneli yemekler bilmiyorlar sunmuyorlar.
-Zeytinyağ konusunda başarılı görülmelerine
rağmen bize kahvaltıda sek,öğle ve akşam yemeklerinde salatada niye sızma
zeytinyağı sunmadılar anlamadık.
-Kendilerini Ayvalık’a davet ediyoruz,Çanakkale’ye
davet ediyoruz,zeytinyağını tanıtmak için.Çanakkale Anafartalar hotelde 20
çeşit zeytinyağlı yemek sunabiliriz.
TARİH:
YUGOSLAVYA:
1912-13 Balkan savaşları sonunda ,1914-18de 2. dünya
savaşı başladı,bitti.
1910-Osmanlı İmparatorluğundan koparak Yugoslav
kırallığı kurulur.1941’ e kadar sürer.
1917- monarşi kurulur.
1918-29-Sırp Hırvat Sloven kırallığı kuruldu.Yugoslavya’nın
mirasına ilk olarak bu ulusların kurucu çıkması ilginç.Türkler kurucu olmak
istememiş herhalde.
1921-1.Aleksandır monarşi anayasasını(bizde
1.meşrutiyet anayasasını) kaldırıp ,meclisi lav eder.(bizde de Abdülhamit 1.
meşrutiyeti kaldırır meclisi lav eder)diktatörlüğe döner.Yugoslavya adını geri
getirir.(Irkçılıkın monarşi ile
başladığının kanıtı.Yugoslavya adını geri getirerek güney Slavların
memleketidir sadece demek istiyor.Bizim Türklerin ,
Arnavutların,Makedonların eli boş
durmuş.1918 Sırp,Hırvat ,Sloven kırallığı diyerek ,bir mantığı var. Ama,diğer
Türk,Arnavut,Makedon gibi ulusların kendi aralarında birlik kurma
girişimlerinde bulunmamaları ile bu kuzey ulusları ileride güney ulusları
üzerinde hak iddia etmişler.Onları rahatsız etmişler.
1941-45 2. dünya savaşı:
1943-44-Almanya ,İtalya yugoslavya’dan isteklerde bulundu.Sömürü
istekleri.Yugoslav ordusu Almanya’ya 2 hafta içinde teslim oldu.Kral 2. Peter Londra’da
sürgün hükümeti kurdu.
-Slovenya’nın büyük bölümü Almanya’ya
bağlandı.(Almanya bu bölümde Anadolu işgalinden vazgeçip Rusya’ya girmesine
benziyor)
-İtalya Slovenya’nın güneyini,Dalmaçyayı işgal
etti.(bu kısım anadolu işgalinde Antalya’nın İtalyanlarca işgaline benziyor)
-Kosova Arnavutluğa verildi./(Kosovada Arnavut
nüfüsunun çok olmasını kullandılar.Arnavutluğu susturdular)
-Voyvodinayı Macarlar işgal etti.Almanya buna
müsaade etti.Macaristan’ında nerede gözü olduğunu öğrenmiş olduk.
-Makedonyayı Bulgarlara verildi.Bulgaristan
susturuldu ve nöbetçi tayin edilmiş oldu.
Yunanistan işgalinden önce sınırı güvene almış
oldu Almanya-İtalya.
-Banat bölgesi Alman yönetimine girdi.Bosna
hersek hırvatistana bağlandı.(bu ara Bosna hersekin yunanistan la arada pürüz
olmaması için)Hırvatlar ,Yahudi ,Çingene ve Sırplara karşı ırkçı bir uygulama
yaptı.Irkçılık ve faşizm o dönem makbul bir yönetim ve ekonomi şekli olarak
görüldü. Bazı ülkelerce,bu duygu ve düşüncelerini fırsattan istifade uygulamaya
çalıştılar.Hele Hırvatlar?!
Sırplara Katolik zorlaması yapıldı.Demek ki hırvatlar
Katolik.Sırpları ortadoks biliyoruz.
1941-Yugoslavya Federal sosyalist Cumhuriyeti
YFSC kuruldu.Alman –İtalyan işgali ile sömürgecilere karşı.(bizde ,benzeri
olarak,1. dünya savaşında ,1919da ve sonrasında Atatürk ve silah arkadaşları ve
halk,1920 de halk meclisi(Türkiye büyük millet meclisi)ni kurarak,ulusal
direniş hareketi kararlarını alırlar.)Josip broz Tito –komünist partisi ve
arkadaşları bu işgale direndi.Partizanlar,Sovyet,kızıl ordusu ile birlikte eş
güdüm sağladı.
1942-Yugoslavya antifaşist ulusal konseyi ile Alman-İtalyanlara
karşı direniş harekatı yaptı
1944-Belgrad Yugoslav kuvvetlerince ele
geçirildi.
1945-Yugoslav,S.F.C yerinme Demokratik Federal
Cumhuriyet kuruldu.
1968-Tito Rusyanın çekoslavakyayı işgaline
karşı çıktı.
1979-Tito üçüncü dünya bağlantısızlar
teşkilatını kurdu.
1980-tito vefat etti.Tito üölürse Yugoslavya
içindeki uluslar geleceklerinin ne olacağını düşünmeye başladılar.
1989-1992-toplantısı ile Yugoslavya 8
cumhuriyete ayrılır:kurulan(numaralılar) ve lav edilen cumhuriyetler(numarasızlar):kuzeyden
güneye:Osmanlıdan sonra bu anlayış gelişmiş.Batı balkanların geleceği kuzey
balkanların insanların hareketleri ile olur?!
1-Slovenya
cumh.-1991
2-Hırvatistan
cumh.-1991
3-Bosna
Hersek cumh.- 1992-1998
Hazırlık cumhuriyetleri:
-Hersek Bosna Hırvat cumh-.1991
-Batı Bosna özerk bölgesi,-1993
-Bosna Hersek cumh.--1992-1994
4-Sırbistan cumh-1992
Hazırlık cumhuriyetleri:
-Sırbistan Karadağ 1992-2006
-Karayina Sırp cumh.-1991-1995
5-Karadağ
cumh.2006
6-Kosova
cumh.1999 birleşmiş milletler kurdu.(iyi etti.yoksa bir
türlü birleşmiyorlar.Birazda Türklerin hakkı korundu.Müslüman Türk ,Makedon ve
Arnavutların hakları korunmuş oldu.Hristiyan Makedon ve Arnavutların hakları
korunmuş oldu.)
Hazırlık cumh.
-Kosova Cumh.2008
7-Makedonya-1991
Yorum:
Bu listeden en kararsız cumhuriyetlerin ,Bosna
hersek ve Sırbistan olduğu anlaşılıyor.
Bugün 2012 de eski Yugoslavya’dan veya batı
balkanlardan 7 cumhuriyet üremiş görünüyor.
DİĞER BALKAN ÜLKERLERİ KISA TARİHİ:
BULGARİSTAN:
1878-Osmanlı Rus savaşı sonrası yenilgimizle
sava ş sonu anlaşması ile Bulgaristan ‘da içişlerinde bağımsız prenslik kurulur.dış
işlerinde Osmanlıya bağlıdır.
1908-bağımsız çarlık olur.
1914-1918 1. dünya savaşında Bulgaristan
yanımızda savaşır.
1941-45 -2. dünya savaşı yıllarında Almanya
ile birlikte savaşır.
1945- Sosyalist rejime geçer.
1990-Sosyalist rejimden çıkar.
2007-Avrupa Birliğine katılır.(Almanya
birliğine yani,sıra Almanya’da..)
YUNANİSTAN:
Osmanlı dönemi:
1821-Mora yarımadası ,yunan ayaklanması,Tropliçe
de Türk ve Musevi katliamı.Yunan kırallığı kurulur.25 mart ulusal kuruluş
günleridir.
1829-Navarin deniz savaşı .İngiltere ,Fransa
,Rusya ile birlikte Yunanistan’a yardım eder ve savaşı kazanır.( o günün
koşullarında ,sömürgeciler,kuvvetten düşmemizi beklemişler.muratlarına erdiler)
1832- İstanbul anlaşması ile Yunanistan
bağımsızlığını ilan eder.
1878-Osmanlı Rus savaşı sonucu,Taselya ve orta
Yunanistan bölgesi ,Yunanistana verildi.(oooh,padişahımız bol kesenden nasılda
toprak dağıtıyormuş)
1912-13-balkan savaşları ile Epir(yanya),Makedonya(Selanik),Girit,Kuzeybatı
ege(Midilli ,Sisam adaları)verildi.En çok buna kızdık.kabul edemiyoruz.Girit :
kanuni dönemi sadrazam Sokullu fazıl
paşa 40000 şehit vererek aldığı ada. Yanya : Türklerin sevdiği şehir.Selanik :
ticari şehir,eski şehir,İzmir benzeri güzel şehir.
1918-1. dünya savaşı yenilgisi ile Batı Trakya
Yunanistan’a verildi.Batı trakyada Türkler çokmuş.Esas orayı
sevmişler,Türkler.bence de batı yunanistan daha güzel.büyük kayıp olmuş.Bundan
sonra ,2012de,ikili ilişkililer ile yatırım yapabiliriz.Turistik gezi yaparız.Avrupa
Birliği kapsamında yunanistanın azınlıklara
hukuken yapmadıkları vermedikleri hakları hatırlatırız.
1912-12 ada Ege adası Türkiye’ye yakın olan
küçük adalar,İtalya’ya verilir.Başka maddede bu adaları meğersem İngiltere
almış,o da İtalya’ya vermiş diyor.Ben anlayamadım?kimin adasını kim
alıyor.?!bizim tarihçilerde italya’nın 12 adayı yunanistan’a verip anadolu’dan
çekildiğini yazar.
sonuç:yorum: ikili anlaşmalar ile Türkiyenin turizm
potansiyelini,inşaat sektörünü 12 adalar için kullanabiliriz.12 adalar için
projeler düzenleyebiliriz.Bölgede barış için bunlar gereklidir.
ARNAVUTLUK:
Arnavut eski adıyla,Arvanit kavmi
Arnavutluk’un güneyinde yaşar.
Albania: yüksek ülke demektir.
Bayraklarındaki arma: Kartal,bu neden ile Kartallar
ülkesi de denir.Şemsettin Sami sözlükçü ,yazar,Arnavutluk’a Şkipria der.
İlirya:güneyde Roma eyaletidir.
Dalmaçya: kuzeyde roma eyaletidir.(Hırvatistan
ile Karadağ’ın bulunduğu yer)
700-800-Roma ,Germen,Slavla tarafından yıkılır.Yönetim
Slavlara geçer.
1500-e kadar Bizans idaresi
1453 –İstanbul’un fethinden sonra İskender bey
fatihin medrese arkadaşı Arnavutluk’a hakim olur.Milli kahraman ilan edilir.
1912-13- 1.Balkan savaşları.Ülke Karadağ ,Sırbistan
ve Yunanistan saldırısına uğradı.İtalya ve Macaristan Arnavutlukta krallık kurdu.
SLOVENYA:
1991 de devlet kurdu.2 milyon nüfusu var.
600- ler-ilk toplum.Avarların baskısı
740-Bavyera hakimiyeti.Hristiyanlık yayıldı.
1000-Macarların ve Almanların hakimiyeti
1500-1600-köylü ayaklanmaları,Türk akınları
1800-İmparatoriçe Maria Theresia’nın
reformları,hayat şartları iyileşti.
1814-Slovenya avusturya verildi.Milli uyanış
oldu.Hırvat ve Sırplarla birleşme çalışmaları
1866-Slovenyayı,İtalya ve Macaristan paylaştı.
1914-18-lider Rahip Theresa Korosec
1918-Zagrep milli konseyi1918-Sırp Hırvat
Sloven krallığı ilanı
-1920-Klagonfurt Viyana’ya verildi.
1920-Rapalio anlaşmasıyla Batı Karst ve Julio alpleri
İtalya’ya verildi.
1928-Sırp,Hırvat,Sloven krallığı adı Yugoslavya
krallığı oldu.
1941-45-2. dünya Savaşı sonrası güneybatı
Slovenya İtalya işgaline
Kuzeydoğu Slovenya Alman ,işgaline uğradı.
Macaristan Mura Prekonurje’yi aldı.Sloven
komünist direnişi başladı.Kurtuluş cephesidir.müttefiklerin 2. dünya savaşını
kazanmasıyla bu bölgeleri geri aldılar.
1945-Yugoslavya Federal cumhuriyetine
bağlandı.Tito dönemi
1980-Tito sonrası kollektif başkanlık sistemi
1989-ekonomik siyasi bunalım
1990-çok partili düzen
-1991-Hırvatistan ‘la birlikte bağımsızlığını
ilan etti.
-1992-Slovenya bağımsızlığını ilan etti.
OSMANLI DÖNEMİ:
1350-Türklerin Balkanlara gelişi.Gelibolu’nun
işgali.
1330-Aydınoğlu Umurbey’in gemilerle Trakya’ya
seferini yapar.
1360-Gazi bey,ilk Balkan seferini yapar.Balkanlara
ilk göçler.
1385-Sofya ve Niş zaptolunur.
1385(1383)-Serez düştü
1390(1387)-Selanik teslim oldu.
1360(61)-Edirne fetholundu
3 Bulgar kırallığı yıkıldı.
1390(89)-1. Kosova muharebesi,Sırbistan
alındı.
1465(63)-Fatih Sultan Mehmet Osmanlıları Dalmaçya
sahiline Trieste’ye ulaştırdı.
1365(64)-Sırpsındığı muharebesi
-1390(89)-1. Kosova savaşı
1400-(96)-Niğbolu savaşı
1445-(44)-Varna savaşı
1450-(48)-2. Kosova savaşı
2. Murat devri:1420(21)-1450(51)
1526-Mohaç savaşı
1529-1. Viyana kuşatması.Kanuni sultan
Süleyman 120000 kişilik Osmanlı ordusu Viyan kalesi 17 gün top ateşine tutuldu.İlk
haçlı ordusu bilinci Avrupa hristiyan devletlerinde başladı.Viyana’ya 100 km batıda alman +haçlı
ordusu toplandı.
Kanuni kuşatmadan vazgeçip döndü.
1681-82-Avusturya –Macaristan Tökeli İmre Habsburg lar savaşı
1683-Avusturya 2. Viyana kuşatması yenilgisi.
1700-1900 arası:
Bundan sonraki yıllar düşüş dönemimiz.200 yıl
batıya yada çağdaş dünyaya uyanmaya çalışıyoruz ama olmuyor.demek ki toplumsal
değişim değerlerin ,üretimin toplumların değişiminde ya Avrupa ‘yı takip
edecektik yada kendimiz daha ileri bir medeniyeti bulacaktık.İkisi de olmuyor.Tarım düzenini
aşamadık. Son 200 yılda ki aşma çalışmaları ,Osmanlı uygarlığının yıkılmasına
engel olamıyor.Gelişen dünyayı en fazla 10 yıl aralıkla takip etmek
zorundasınız. Yoksa herkes sizi geçiyor,tüketici oluyorsunuz müşteri
oluyorsunuz.Ürettiğinizin herkese
faydalı ve gelişmiş bir ürün olması gerekiyor.1750 buharlı makinenin icadı ile
bizde de araştırma geliştirmeler başlamalı idi.En azından bakım onarım
başlamalı idi.Padişahlar Osmanlı tarım dönenini bittiğini anlayabilmeli idiler.Boşa
havanda su dövmüşler.Batıyı 50 sene aralıkla algılamışlar.1910 yılında da biz Avrupalıların
1860 ‘ında idik.Kurtuluş savaşında 1920 de onların 1870inde idik.Bu neden ile
silahımız,topumuz,tüfeğimiz,mermimiz,çağdaş giyimimiz,ordu araç gerecimiz
yoktu.Yada çağdaş değildi.
Rusya hem bize 1919da,hem Tito’ya 1942’de aynı
prensip ile empeyalizme karşı yardımcı oldu.
1912-13 Balkan savaşlarındaki idare-ordu
anlaşmazlığı nedeni ve 1. dünya savaşındaki yenilgimizle yanlış idari
yönetimimizle ile ,batıyı 50 yıl geriden
takip etmemiz ile tarım döneminin bittiğini fark edemememiz ,sanayi dönemine
geçemememiz nedenleri ile Osmanlı
uygarlığı sona erdi
KAYNAKLAR:
-Lise Tarih kitapları
-Büyük Larousse ansiklopedisi
-Wiki Pedia internet ansiklopedisi
-TV tarih konulu açık oturumları.
-Yazılı basın.Görsel basın.
-Anonim kaynaklar.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder